Ưu tiên nợ kỹ thuật cho quý tới

Chuẩn bị trước

• Danh sách những thứ kỹ sư hay than: "chỗ này sửa lần nào cũng mất cả tuần"
• Số kỹ sư và số tuần trong quý, để ra tổng năng lực bằng tuần-kỹ sư
• Lịch sử ticket và sự cố hai quý gần nhất
• Một Engineering Manager hoặc tech lead ngồi cùng — lãi chỉ người làm mới ước được

Các bước

1. Bước 1 Gom ứng viên và gạch những thứ không phải nợ

   Xin danh sách từ engineering, mỗi khoản một câu, nằm ở hệ thống nào. Rồi loại hai loại: thứ không phải lối tắt — muốn đổi công nghệ vì thích hơn — và thứ thật ra là tính năng. Nợ là lối tắt hôm nay khiến thay đổi sau này tốn hơn; nếu không chỉ ra được thay đổi nào tốn hơn, chưa phải nợ cần bàn.

   Ví dụ

   Bối cảnh (giả định): ĐiXa là nền tảng bán vé xe khách liên tỉnh cho 300 nhà xe, 40 kỹ sư. PM Hạnh và anh Tùng, Engineering Manager, nhận chín ứng viên. Hạnh gạch hai: "chuyển web sang framework mới" (không ai chỉ ra được việc gì đang tốn thêm) và "đăng nhập bằng vân tay" (tính năng, đưa sang roadmap). Còn bảy, gộp hai dòng trùng, còn sáu.

2. Bước 2 Ước gốc, lãi mỗi quý và kỳ hạn cho từng khoản

   Gốc: công sức trả dứt, tính bằng tuần-kỹ sư. Lãi: công sức thêm mỗi lần phải chạm vào, cộng chi phí sự cố, tính mỗi quý. Kỳ hạn: ngày hoặc ngưỡng buộc phải trả. Lãi chỉ phát sinh khi bạn chạm vào — nên hỏi "mỗi quý chạm bao nhiêu lần, mỗi lần tốn thêm bao nhiêu", không hỏi "code này xấu cỡ nào".

   Ví dụ

   Khoản nợ	Gốc	Lãi/quý	Kỳ hạn
   Sơ đồ ghế xe định nghĩa ở 3 nơi: 6 lần đổi/quý x 2 tuần thêm	9	12	Không có
   Đồng bộ ghế trống với nhà xe theo lô 5 phút, bán trùng ghế: 3 sự cố/tháng x 1 tuần	18	9	Không có
   Kiểm thử tay luồng đặt vé: 6 lần phát hành x 1,5 tuần	20	9	Không có
   Báo cáo doanh thu nhà xe chạy trên cơ sở dữ liệu chính, chậm giờ cao điểm	25	6	Không có
   Thư viện thanh toán ví điện tử bản cũ	5	0	Hết hỗ trợ 30/6
   Module khuyến mãi viết năm 2020, rối, 4 quý không ai sửa	14	0	Không có

   Đơn vị: tuần-kỹ sư. Lãi ẩn của dòng 2: khoảng 120 vé trùng mỗi tháng, mỗi vé hoàn tiền và tặng voucher — ghi thêm vào cột ghi chú.

   Mẹo: Không ước được lãi thì đếm số lần đội phải chạm vào phần đó trong hai quý qua. Đó là điểm bắt đầu đủ tốt.

3. Bước 3 Xếp hạng bằng thời gian hoàn vốn

   Chia gốc cho lãi mỗi quý: khoản nào hoàn vốn nhanh nhất đứng đầu. Phép chia này không cần chính xác đến từng ngày, chỉ cần đủ đúng để so các khoản với nhau và với tính năng.

   Ví dụ

   Sơ đồ ghế xe        9 / 12 = 0,75 quý
   Đồng bộ ghế trống   18 / 9 = 2 quý
   Kiểm thử tay        20 / 9 = 2,2 quý
   Báo cáo doanh thu   25 / 6 = 4,2 quý
   Thư viện thanh toán lãi 0, có kỳ hạn
   Module khuyến mãi   lãi 0, không kỳ hạn

4. Bước 4 Áp ba quy tắc mà phép chia không thấy

   Có kỳ hạn thì trả trước kỳ hạn, dù lãi bằng không. Lãi bằng không, không kỳ hạn thì không trả — trả gốc là mua sự gọn gàng, không mua tốc độ. Không trả gốc cho thứ sắp bị thay; nếu lãi đáng kể, chi một bản vá nhỏ để giảm lãi.

   Ví dụ

   • Thư viện thanh toán: lên đầu danh sách, phải xong trước 30/6.
   • Module khuyến mãi: ra khỏi danh sách quý này, ghi lại để xem nếu sắp phải sửa nó.
   • Báo cáo doanh thu: sẽ chuyển sang kho dữ liệu mới trong hai quý. Không viết lại; chi 3 tuần-kỹ sư cho bản sao chỉ đọc, lãi ước còn 2.

5. Bước 5 Xem quý trước thực tế chia thế nào, rồi đề xuất tỉ lệ

   Hỏi Engineering Manager: quý vừa rồi bao nhiêu phần trăm đi vào tính năng, nợ, vận hành và sự cố. Con số thật thường khác hẳn con số ai cũng nghĩ. Rồi đề xuất các ngăn cho quý tới — mỗi ngăn có người quyết bên trong, và tỉ lệ được ký một lần mỗi quý, không bàn lại từng sprint.

   Ví dụ

   Ngăn	Quý trước (thực tế)	Đề xuất	Tuần-kỹ sư	Ai quyết bên trong
   Tính năng	72%	65%	312	PM các đội, theo roadmap
   Nợ kỹ thuật	6%, làm lẫn trong ticket tính năng	15%	72	anh Tùng, theo sổ nợ
   Vận hành và sự cố	22%	20%	96	Đội trực
   Tổng	100%	100%	480	Head of Product và CTO ký

   40 kỹ sư x 12 tuần = 480 tuần-kỹ sư. Sự cố đang ăn 22%, phần lớn từ bán trùng ghế — trả khoản đó sẽ trả lại năng lực cho ngăn vận hành.

6. Bước 6 Điền ngăn nợ theo thứ hạng, chừa dự phòng

   Đi từ trên xuống danh sách đã áp quy tắc, cộng gốc cho đến gần hết ngăn. Chừa 15–25% làm dự phòng cho khoản nợ phát sinh trong quý. Ghi luôn lãi dự kiến sau khi trả, vì đó là con số bạn sẽ báo cuối quý.

   Ví dụ

   Khoản	Tuần-kỹ sư	Lãi/quý sau khi trả
   Thư viện thanh toán (kỳ hạn 30/6)	5	0
   Gom sơ đồ ghế về một nơi	9	gần 0
   Đồng bộ ghế theo sự kiện thay cho theo lô	18	khoảng 1
   Kiểm thử tự động luồng đặt vé	20	khoảng 2
   Bản sao chỉ đọc cho báo cáo	3	khoảng 2
   Dự phòng	17
   Tổng	72	Từ 36 xuống khoảng 5

7. Bước 7 Chốt với engineering và hẹn cách báo cáo

   Đem tỉ lệ và danh sách đến buổi lập kế hoạch quý, ký cùng CTO hoặc Engineering Manager. Ghi rõ luật: yêu cầu gấp của khách tranh chỗ trong ngăn tính năng, không lấy từ ngăn nợ. Cuối quý báo lợi suất — lãi giảm bao nhiêu, sự cố giảm bao nhiêu — không báo "đã làm xong mấy hạng mục".

   Ví dụ

   Chị Vân, Head of Product, và anh Kiên, CTO, ký tỉ lệ 65–15–20. Ba tuần sau, một nhà xe lớn đòi gấp tính năng giữ chỗ theo đoàn; tính năng đó đẩy một việc khác trong ngăn tính năng, ngăn nợ không bị đụng. Cuối quý Hạnh báo: lãi trong sổ nợ từ 36 xuống 6 tuần-kỹ sư mỗi quý, vé bán trùng từ 120 xuống 9 mỗi tháng, ngăn sự cố dùng 14% thay vì 22%. Quý sau, 30 tuần-kỹ sư mỗi quý được trả về cho tính năng.

Bạn xong khi

• Mỗi khoản nợ có gốc, lãi mỗi quý và kỳ hạn tính bằng tuần-kỹ sư, ước cùng người làm
• Đã gạch những thứ không phải nợ và những khoản lãi bằng không, không kỳ hạn
• Danh sách xếp theo thời gian hoàn vốn, có kỳ hạn đứng trước, thứ sắp bị thay chỉ được vá
• Có tỉ lệ ngăn nợ đề xuất dựa trên số thực tế quý trước, được Head of Product và engineering cùng ký
• Ngăn nợ đã điền theo thứ hạng, có dự phòng và lãi dự kiến sau khi trả

Lỗi thường gặp

Tiếp theo

Kỹ năng Technical Architecture giúp bạn đọc được những khoản nợ nằm ở kiến trúc — ranh giới hệ thống, phụ thuộc, khi nào một phần nên tách ra. Ghi các khoản vừa xếp hạng vào mẫu Sổ nợ kỹ thuật và cập nhật lãi mỗi quý, để buổi lập kế hoạch sau bắt đầu từ số chứ không từ trí nhớ.