Strategy Diagnosis Template
Mẫu & ví dụ Strategy TemplatesTemplate chẩn đoán strategy: market, customer, constraint, trigger, facts, assumptions và strategic question.
Mẫu này giúp bạn
Phân biệt được chiến lược với danh sách mục tiêu: chiến lược bắt đầu bằng CHẨN ĐOÁN về điều đang thật sự cản trở, rồi mới tới cách tiếp cận và hành động.
Viết được chẩn đoán một vấn đề có bằng chứng kèm ô "không phải là gì", ghi cả hướng đã loại bỏ, điền được ô "sẽ KHÔNG làm" ngay cả khi việc đó đang được khách hàng lớn yêu cầu, kèm chuyển nguồn lực cụ thể và một điều kiện tự chứng minh mình sai.
Mẫu, ví dụ đã điền và cách dùng
Strategy Diagnosis dùng để làm gì?
Phần lớn thứ được gọi là chiến lược thật ra là danh sách mục tiêu: tăng trưởng 40%, mở ba thị trường, ra mắt hai sản phẩm. Đó là tham vọng, không phải chiến lược.
Chiến lược bắt đầu bằng một chẩn đoán: điều gì đang thật sự cản chúng ta. Không có chẩn đoán, mọi lựa chọn phía sau đều là đoán — và không có cách nào biết lựa chọn nào đúng.
Mẫu này ép làm đúng thứ tự: chẩn đoán trước, rồi mới tới cách tiếp cận, rồi mới tới việc làm. Đảo thứ tự là cách phổ biến nhất khiến một tài liệu chiến lược trở nên vô dụng.
Dành cho: Founder · CPO · Head of Product · Business Sponsor
Dùng khi: Đầu năm; khi thị trường dịch chuyển; khi ba quý liên tiếp không đạt mục tiêu.
Ba phần của một chiến lược thật
| Phần | Trả lời câu | Thiếu nó thì |
|---|---|---|
| Chẩn đoán | Vấn đề cốt lõi là gì? | Mọi lựa chọn sau đều là đoán |
| Cách tiếp cận | Chúng ta chọn đối phó bằng cách nào? | Có phân tích nhưng không có hướng |
| Hành động nhất quán | Cụ thể làm gì, và KHÔNG làm gì? | Chiến lược nằm trên giấy, không chạm vào công việc |
Một tài liệu chỉ có phần thứ ba — danh sách việc — là kế hoạch. Nó có thể hữu ích, nhưng đừng gọi nó là chiến lược, vì gọi sai khiến không ai đi tìm hai phần đầu.
Bản trắng — copy và dán vào tài liệu của bạn
Hai trang là đủ. Nếu dài hơn, phần chẩn đoán thường đang bị pha loãng.
STRATEGY DIAGNOSIS — ……………… Ngày ……… 1. CHẨN ĐOÁN Điều gì đang thật sự cản chúng ta? ……………………………………………………………………… (một vấn đề cốt lõi, không phải danh sách. Nếu có ba, chọn một.) Bằng chứng: ……………………………………………………………………… Điều này KHÔNG phải là gì (loại bỏ chẩn đoán sai đã được cân nhắc): · Không phải ……………… vì ……………………… · Không phải ……………… vì ……………………… 2. CÁCH TIẾP CẬN Chúng ta chọn đối phó bằng cách: ……………………………………………………………………… Vì sao cách này chứ không phải cách khác: ……………………………………………………………………… Cách đã được cân nhắc và loại bỏ: · ……………… loại vì ……………………… 3. HÀNH ĐỘNG NHẤT QUÁN Chúng ta SẼ làm: · ……………………………………………… · ……………………………………………… Chúng ta sẽ KHÔNG làm (dù có thể hấp dẫn): · ……………………… vì ……………………… Nguồn lực chuyển từ ……………… sang ……………… 4. CHÚNG TA SẼ BIẾT MÌNH SAI KHI NÀO Nếu ……………………… xảy ra trước ngày ………, chẩn đoán này sai.
Từng ô điền gì, và vì sao ô đó tồn tại
| Ô | Điền gì | Bỏ trống thì hỏng ở đâu |
|---|---|---|
| Chẩn đoán — một vấn đề | Vấn đề cốt lõi, không phải danh sách. Nếu nghĩ ra ba, chọn một và nói rõ vì sao nó quan trọng hơn hai cái kia. | Ba vấn đề cốt lõi nghĩa là không có cái nào cốt lõi. Và một tổ chức không tập trung được vào ba thứ cùng lúc. |
| Điều này KHÔNG phải là gì | Chẩn đoán sai đã được cân nhắc và loại bỏ, kèm lý do. | Ô này chứng minh rằng bạn đã thật sự chẩn đoán chứ không chỉ chọn vấn đề đầu tiên nghĩ ra. |
| Cách đã loại bỏ | Hướng khác từng được cân nhắc. | Người đọc cần biết bạn đã cân nhắc cái họ đang nghĩ tới. Không có ô này, phần lớn phản biện sẽ là những thứ bạn đã loại. |
| Chúng ta sẽ KHÔNG làm | Việc hấp dẫn nhưng không phục vụ cách tiếp cận đã chọn. | Ô phân biệt chiến lược với danh sách ước muốn. Trống nghĩa là chưa chọn gì. |
| Nguồn lực chuyển từ đâu sang đâu | Cụ thể, bằng người. | Chiến lược không kèm chuyển nguồn lực sẽ không bao giờ xảy ra — dù ai cũng đồng ý với nó. |
| Biết mình sai khi nào | Điều kiện quan sát được, có ngày. | Chẩn đoán cũng là một giả định. Viết ra cách nhận biết nó sai, khi còn viết được trung thực. |
Cách làm — và cái bẫy ở mỗi bước
- Bắt đầu bằng dữ liệu, không bằng ý kiến. Số liệu ba quý gần nhất, phản hồi khách hàng, lý do thua hợp đồng. Bẫy: bắt đầu từ "tôi nghĩ vấn đề là…" sẽ chỉ tìm được dữ liệu ủng hộ điều đã nghĩ.
- Viết ba chẩn đoán khả dĩ, rồi loại hai. Bẫy: viết một rồi bảo vệ nó. Việc loại bỏ mới là nơi suy nghĩ thật diễn ra.
- Với chẩn đoán còn lại, hỏi "vì sao" ba lần. Bẫy: dừng ở triệu chứng. "Doanh thu giảm" là triệu chứng, không phải chẩn đoán.
- Chọn cách tiếp cận, ghi cả cách đã loại. Bẫy: chọn cách quen thuộc nhất mà không cân nhắc gì khác.
- Viết ô "sẽ KHÔNG làm" trước ô "sẽ làm". Bẫy: viết ngược thì ô "không làm" sẽ bị bỏ trống.
- Viết điều kiện biết mình sai, rồi mới công bố. Bẫy: viết sau khi đã gắn bó với chẩn đoán thì không ai viết trung thực được nữa.
Ví dụ đã điền đầy đủ
Công ty phần mềm quản lý nhà hàng, sau ba quý tăng trưởng chậm lại.
STRATEGY DIAGNOSIS — Công ty X Ngày 10/01/2027
1. CHẨN ĐOÁN
Điều gì đang thật sự cản chúng ta?
Chúng ta bán được cho nhà hàng, nhưng họ ngừng dùng sau 4-6 tháng vì
sản phẩm đòi hỏi một người trong nhà hàng phải thành thạo nó — và nhân
sự nhà hàng thay đổi trung bình mỗi 5 tháng.
Bằng chứng:
· Tỷ lệ rời bỏ tập trung ở tháng 4-6, không rải đều (n=180 khách)
· 14/18 khách rời đi: người thành thạo đã nghỉ việc
· Nhà hàng giữ được nhân sự lâu có tỷ lệ rời bỏ thấp hơn nhiều
Điều này KHÔNG phải là gì:
· Không phải vấn đề giá — khách rời đi không nhắc tới giá, và nhóm
khách rẻ nhất lẫn đắt nhất đều rời với tỷ lệ tương tự
· Không phải thiếu tính năng — 3 tính năng được xin nhiều nhất đã ra
mắt quý trước, tỷ lệ rời bỏ không đổi
2. CÁCH TIẾP CẬN
Chúng ta chọn đối phó bằng cách: làm sản phẩm không cần ai thành thạo.
Mục tiêu là nhân viên mới dùng được trong ngày đầu tiên mà không cần
ai hướng dẫn.
Vì sao cách này: nó tấn công đúng nguyên nhân. Mọi cách khác đều là
đối phó với triệu chứng.
Cách đã cân nhắc và loại bỏ:
· Đào tạo lại miễn phí khi nhà hàng đổi người — loại vì không mở rộng
được và chi phí tăng theo số khách
· Giảm giá để giữ chân — loại vì không chạm nguyên nhân, chỉ trì hoãn
3. HÀNH ĐỘNG NHẤT QUÁN
Chúng ta SẼ làm:
· Thiết kế lại toàn bộ luồng thao tác hằng ngày cho người chưa từng
dùng bao giờ
· Đo "thời gian để một người mới tự làm được ca đầu tiên"
Chúng ta sẽ KHÔNG làm:
· Không làm thêm tính năng nâng cao trong 2 quý tới — dù khách hàng
lớn đang xin, vì nó làm sản phẩm phức tạp hơn, đi ngược chẩn đoán
· Không mở thị trường mới — nguồn lực dồn vào giữ chân
Nguồn lực chuyển từ đội Tính năng nâng cao (4 người) sang đội Trải
nghiệm người dùng mới.
4. CHÚNG TA SẼ BIẾT MÌNH SAI KHI NÀO
Nếu tới 30/06 thời gian để người mới tự làm được ca đầu tiên giảm
xuống dưới 1 giờ mà tỷ lệ rời bỏ tháng 4-6 KHÔNG cải thiện, chẩn đoán
này sai và chúng ta quay lại bước 1.Ba chi tiết làm bản này là chiến lược chứ không phải kế hoạch. Ô "không phải là gì" loại bỏ hai chẩn đoán phổ biến nhất bằng dữ liệu — nên khi ai đó đề xuất giảm giá, đã có câu trả lời. Ô "sẽ KHÔNG làm" từ chối một thứ đang được khách hàng lớn xin, và nói rõ vì sao. Và ô số 4 đặt một điều kiện có thể chứng minh chính mình sai — viết trước khi bắt đầu, lúc duy nhất viết được một cách trung thực.
Hiccups thường gặp và cách xử lý
| Hiccup | Vì sao xảy ra | Xử lý |
|---|---|---|
| Chẩn đoán là một danh sách ba vấn đề | Không muốn bỏ sót gì | Ba vấn đề cốt lõi nghĩa là chưa có cái nào cốt lõi. Chọn một, giải thích vì sao. |
| Chẩn đoán dừng ở triệu chứng | "Doanh thu giảm" nghe như một vấn đề | Hỏi vì sao ba lần; doanh thu giảm là kết quả, không phải nguyên nhân |
| Ô "sẽ KHÔNG làm" để trống | Không muốn đóng cửa nào | Trống nghĩa là chưa chọn gì — và tài liệu này lại thành danh sách ước muốn |
| Không ghi cách đã loại bỏ | Chỉ muốn trình bày phương án đã chọn | Người đọc sẽ phản biện đúng những thứ bạn đã cân nhắc; ghi ra tiết kiệm cả buổi họp |
| Chiến lược không kèm chuyển nguồn lực | Khó, vì phải lấy người từ đâu đó | Không chuyển nguồn lực thì chiến lược sẽ không xảy ra, dù ai cũng gật đầu |
| Không có điều kiện biết mình sai | Tin rằng chẩn đoán đúng | Viết nó trước khi bắt đầu; sau đó bạn sẽ quá gắn bó để viết trung thực |
Vì sao vai trò của bạn cần cái này
| Vai trò | Bạn dùng nó để |
|---|---|
| Founder / CEO | Chẩn đoán là việc của bạn và không uỷ quyền được; phần còn lại thì có thể |
| CPO / Head of Product | Bạn viết ô "sẽ KHÔNG làm" và bảo vệ nó khi có áp lực |
| Business Sponsor | Bạn duyệt việc chuyển nguồn lực — không có nó thì chiến lược chỉ là văn bản |
| Business Analyst | Bạn tìm bằng chứng cho chẩn đoán và cho phần "không phải là gì" |
| Product Owner | Bạn dùng ô "sẽ KHÔNG làm" để từ chối yêu cầu mà không phải tranh luận lại từ đầu |
Definition of done
- Chẩn đoán là MỘT vấn đề cốt lõi, có bằng chứng, không phải danh sách.
- Có ô "điều này không phải là gì" với ít nhất hai chẩn đoán đã loại kèm lý do.
- Cách tiếp cận ghi rõ cả hướng đã cân nhắc và loại bỏ.
- Ô "sẽ KHÔNG làm" được điền, kể cả khi việc đó đang được yêu cầu.
- Có chuyển nguồn lực cụ thể, tính bằng người.
- Có điều kiện quan sát được để biết chẩn đoán sai, viết trước khi bắt đầu.
Thảo luận & tài liệu thêm 0
Chia sẻ kinh nghiệm, đặt câu hỏi, hoặc đính kèm tài liệu/YouTube giúp người khác học kỹ năng này.