Vì sao chỉ một trang
Chiến lược kỹ thuật thường được viết thành tài liệu ba mươi trang, đầy sơ đồ, đọc xong một lần rồi nằm trong thư mục. Nó thất bại không vì sai, mà vì không ai dùng nó để quyết định.
Một trang buộc bạn chọn. Không thể liệt kê mọi việc đáng làm, chỉ có chỗ cho những gì quan trọng nhất và lý do. Một trang cũng là thứ CEO, Head of Product, CTO và các Engineering Manager có thể cùng đọc trong mười phút, và cùng mở lại khi có quyết định khó. Tài liệu chi tiết vẫn cần — nhưng làm phụ lục, không làm bản chính.
Bảy phần của một trang
| Phần | Trả lời câu hỏi | Độ dài |
|---|---|---|
| Chẩn đoán | Vấn đề lớn nhất ta đang đối mặt là gì, và vì sao? | 3–4 câu |
| Định hướng | Nguyên tắc nào sẽ dẫn các quyết định? | 2–3 nguyên tắc |
| Các khoản cược | Ta đầu tư vào đâu trong 12 tháng tới? | 3 khoản, không hơn |
| Phân bổ | Năng lực chia thế nào? | Một bảng |
| Không làm | Ta chủ động bỏ gì? | 2–3 dòng |
| Chỉ số | Làm sao biết đang đúng hướng? | 3–4 chỉ số có mốc |
| Rủi ro và điểm quyết định | Điều gì có thể làm hỏng, và ta sẽ xem lại khi nào? | 2–3 dòng |
Phần không làm cũng quan trọng không kém. Một chiến lược không loại bỏ gì thì không phải chiến lược.
Bản một trang của ChởNhanh
Mai và anh Đạt viết chung bản dưới đây, tổng hợp mọi quyết định từ bài 2 đến bài 8.
Chẩn đoán. ChởNhanh (giả định) cần đi từ 45.000 lên 120.000 đơn/ngày trong hai năm, và cao điểm cuối năm nay đã là 135.000. Lõi cũ chịu khoảng 100.000 đơn/ngày. Vấn đề lớn hơn tải: 40% thay đổi cần từ hai đội, thời gian từ bắt đầu đến production là 3 tuần, nên mỗi kỹ sư thêm vào làm công ty nhanh lên rất ít.
Định hướng.
- Tách theo nghiệp vụ, phần nặng và rủi ro nhất trước.
- Mua những gì không tạo khác biệt; tự xây khi quy mô biện minh, và luôn giữ đường lùi.
- Nợ kỹ thuật là ngăn đầu tư có ngân sách cố định, không phải ân huệ xin từng sprint.
| Khoản cược | Vì sao | Chi phí |
|---|---|---|
| Tách đối soát COD khỏi lõi cũ | Giảm tải trước cao điểm, phần sai tiền rủi ro nhất | 200 tuần-kỹ sư trong 3 quý |
| Dịch vụ trạng thái đơn dùng chung | Năm đội đang tự làm, 1.200 ticket/tháng | Đội Nền tảng 5 kỹ sư, 60 tuần-kỹ sư/quý |
| Mua dịch vụ tối ưu tuyến, chuẩn bị tự xây | Giữ lời hứa 2 giờ ngay, tự xây khi vượt khoảng 57.800 đơn/ngày | 810 triệu đồng/năm ở quy mô hiện tại |
Không làm.
- Không viết lại toàn bộ lõi cũ trong năm nay.
- Không thêm tính năng mới vào phần đối soát trong lõi cũ.
- Không xây nền tảng nào khác khi dịch vụ trạng thái đơn chưa có ba đội dùng.
| Chỉ số | Hiện tại | Sau 4 quý |
|---|---|---|
| Thay đổi cần từ hai đội | 40% | 15% |
| Thời gian từ bắt đầu đến production | 3 tuần | 1 tuần |
| Ticket vì trạng thái lệch | 1.200/tháng | Dưới 400/tháng |
| Tải cao nhất lõi cũ phải gánh trong cao điểm | 135.000 đơn/ngày nếu không làm gì | Dưới 100.000 đơn/ngày |
- Di trú COD trễ: 10% khả năng chưa xong khi vào cao điểm. Đã chuẩn bị nâng cấp hạ tầng; mua nếu 30/9 chưa có 50% shop trên hệ thống mới.
- Đơn vượt 55.000/ngày một tháng liền: bắt đầu dự án tự xây tối ưu tuyến.
- Xem lại toàn bộ bản này mỗi quý, cùng lúc với lập kế hoạch roadmap.
Trình bày cho CEO
Chị Lan không cần nghe về dịch vụ hay cơ sở dữ liệu. Chị cần biết công ty có đạt mục tiêu tăng trưởng không, tốn bao nhiêu, và rủi ro gì. Mai sắp bài trình bày theo trình tự đó:
- Mở bằng mục tiêu kinh doanh: 120.000 đơn/ngày, và cao điểm 135.000 năm nay.
- Chẩn đoán bằng một con số dễ nhớ: lõi cũ chịu khoảng 100.000.
- Ba khoản cược, mỗi khoản một câu: làm gì, để được gì.
- Cái giá: 40% năng lực mỗi quý không đi vào tính năng mới, và điều đó mua được gì.
- Rủi ro và cách đã phòng, kèm ngày quyết định.
- Điều cần chị quyết: đồng ý tỉ lệ phân bổ, và đồng ý không thêm tính năng vào phần đối soát cũ.
Lỗi thường gặp
| Lỗi | Biểu hiện | Sửa |
|---|---|---|
| Không có chẩn đoán | Mở đầu bằng danh sách dự án | Viết vấn đề trước, có số |
| Quá nhiều khoản cược | Bảy khoản, khoản nào cũng "ưu tiên cao" | Chọn ba, chuyển phần còn lại sang "không làm" hoặc "để sau" |
| Viết bằng ngôn ngữ kỹ thuật | CEO đọc không hiểu được gì | Nói kết quả kinh doanh trước, giải pháp sau |
| Không có chỉ số | Không biết sau một quý có tiến bộ không | Mỗi khoản cược gắn ít nhất một chỉ số |
| Viết một lần rồi để đó | Bản chiến lược lệch với thực tế sau hai quý | Xem lại mỗi quý, ghi rõ đã đổi gì và vì sao |
| Một bên viết một mình | Sản phẩm hoặc kỹ thuật không nhận nó là của mình | Head of Product và CTO cùng ký tên |
Làm ngay
Viết bản một trang cho sản phẩm của bạn, dùng đủ bảy phần. Lấy chất liệu từ các bài trước: sổ nợ và tỉ lệ phân bổ (bài 2 và 3), một quyết định tự xây hay mua (bài 4), một đặt cược nền tảng hoặc lý do chưa làm (bài 5), chỉ số ranh giới đội (bài 6), một kế hoạch di trú (bài 7), và rủi ro có kịch bản (bài 8). Đưa bản nháp cho Engineering Manager hoặc tech lead đọc và hỏi: "Phần chẩn đoán có đúng không?" Sửa, rồi đặt lịch trình bày cho người có quyền quyết ngân sách — kết thúc bằng một yêu cầu quyết định cụ thể.