Vấn đề: research nằm rải rác, ý tưởng chưa thành hình
Trước khi viết PRD, bạn thường có một đống nguyên liệu thô: ghi chú phỏng vấn khách hàng, các ticket support hay lặp lại, một vài số liệu analytics, và ý tưởng mơ hồ trong đầu. Việc khó là tổng hợp mớ hỗn độn này thành một vấn đề rõ ràng và một bản nháp PRD — công đoạn tốn nhiều năng lượng nhất.
AI đặc biệt mạnh ở đây vì nó xử lý được văn bản dài, phi cấu trúc và rút ra pattern.
Nguyên tắc: cho AI ăn nguyên liệu thật
Đừng bảo AI "viết PRD cho tính năng lọc tìm kiếm". Hãy dán nguyên liệu thật (đã ẩn thông tin nhạy cảm) rồi yêu cầu nó tổng hợp. Chất lượng đầu ra tỉ lệ thuận với chất lượng đầu vào.
Ví dụ cụ thể
Bạn có 8 đoạn ghi chú phỏng vấn và 20 ticket support về việc người dùng khó tìm sản phẩm. Bạn muốn AI biến chúng thành phần "Bối cảnh & Vấn đề" của PRD.
Tôi là PM. Dưới đây là ghi chú phỏng vấn + ticket support (đã ẩn tên khách).
Nhiệm vụ: tổng hợp thành phần "Bối cảnh & Vấn đề" của PRD.
Yêu cầu:
1. Nhóm các phàn nàn thành 3-5 chủ đề (theme), mỗi theme kèm SỐ LẦN xuất hiện dựa trên dữ liệu tôi đưa (không tự bịa).
2. Với mỗi theme, trích 1 câu trích dẫn NGUYÊN VĂN từ dữ liệu.
3. Nêu vấn đề cốt lõi (problem statement) trong 2 câu.
4. Đánh dấu [SUY ĐOÁN] cho bất kỳ nhận định nào không trực tiếp có trong dữ liệu.
--- DỮ LIỆU ---
[dán ghi chú + ticket ở đây]
Câu "đánh dấu [SUY ĐOÁN]" giúp bạn tách sự thật khỏi phần AI tự luận — chống ảo giác cực tốt.
Từ vấn đề đến nháp giải pháp
Sau khi có problem statement, tiếp tục:
Dựa trên problem statement vừa rồi, đề xuất 3 hướng giải pháp khác nhau về mức độ đầu tư (nhỏ / vừa / lớn).
Với mỗi hướng: mô tả 2 câu, giá trị mang lại, và rủi ro chính.
Đừng chọn giúp tôi — chỉ trình bày để tôi cân nhắc.
Bạn — PM — sẽ chọn hướng đi. AI chỉ mở rộng không gian lựa chọn.
Các bước làm
- Gom nguyên liệu thô: ghi chú phỏng vấn, ticket, số liệu, ý tưởng.
- Ẩn danh dữ liệu nhạy cảm (tên khách, số liệu doanh thu thật).
- Dùng prompt tổng hợp để có problem statement + theme kèm trích dẫn.
- Kiểm tra mọi [SUY ĐOÁN] và mọi con số — sửa hoặc xoá.
- Dùng prompt "3 hướng giải pháp" để mở rộng lựa chọn.
- Bạn chọn 1 hướng, ghi lý do (đây là quyết định của PM).
- Yêu cầu AI ghép thành bản nháp PRD sơ bộ theo hướng đã chọn.
Template "Nguyên liệu → Nháp" (tái dùng)
[Nguồn dữ liệu]: (phỏng vấn / ticket / analytics / ...)
[Đã ẩn danh?]: có / không
[Yêu cầu tổng hợp]: theme + trích dẫn + problem statement
[Cờ kiểm chứng]: đánh dấu [SUY ĐOÁN], không bịa số
[Quyết định của PM]: hướng giải pháp đã chọn + lý do
Sai lầm thường gặp
- Để AI tự bịa số lần xuất hiện của theme. Nếu không ép nó đếm từ dữ liệu thật, nó sẽ chế ra "60% người dùng phàn nàn". Luôn yêu cầu bằng chứng trong dữ liệu.
- Dán nguyên văn dữ liệu khách hàng thật lên công cụ public. Rủi ro rò rỉ dữ liệu cá nhân, vi phạm cam kết bảo mật. Ẩn danh trước khi dán.
- Nhầm trích dẫn AI tạo ra với trích dẫn thật. AI có thể "chế" một câu quote nghe rất thật. Đối chiếu lại với nguồn gốc.
- Bỏ qua bước chọn giải pháp. Nếu bạn để AI quyết luôn hướng đi, bạn phụ thuộc quá mức và mất khả năng bảo vệ quyết định trước stakeholder.