Vấn đề: bạn không thấy được điểm mù của chính mình
PRD hay bị dev/QA "bắt lỗi" sau khi đã gửi: thiếu trạng thái lỗi, thiếu case dữ liệu rỗng, không rõ hành vi offline, chưa nói gì về quyền hạn. Những thiếu sót này tốn ngày công và niềm tin. Điểm mạnh của AI ở đây: nó đóng vai reviewer không cảm xúc, không nể mặt, soi tài liệu theo checklist khổng lồ mà nó đã "đọc" từ vô số spec.
Nguyên tắc: bắt AI đóng vai "kẻ phá bĩnh"
Thay vì hỏi "PRD này ổn chưa?" (AI sẽ khen), hãy giao vai trò phản biện cụ thể: red team, QA khó tính, security reviewer, kỹ sư hoài nghi. Vai càng cụ thể, lỗ hổng phát hiện càng sắc.
Ví dụ cụ thể
Bạn đã có bản PRD nháp cho tính năng "đặt trước theo lịch" và muốn soi thủng.
Đóng vai một QA Lead và một kỹ sư backend giàu kinh nghiệm, hoài nghi.
Hãy review PRD dưới đây và CHỈ liệt kê VẤN ĐỀ, không khen.
Phân loại phát hiện thành:
1. Edge case bị thiếu (dữ liệu rỗng, lỗi mạng, timeout, đồng thời, quyền hạn...)
2. Giả định ngầm chưa được nêu (assumption)
3. Yêu cầu mơ hồ (chỗ dev sẽ hiểu mỗi người một kiểu)
4. Chỉ số không đo được
5. Rủi ro vận hành / bảo mật / pháp lý
Với mỗi phát hiện: nêu 1 câu hỏi cụ thể mà PRD cần trả lời.
Đừng đề xuất tự sửa — chỉ đặt câu hỏi.
--- PRD ---
[dán PRD]
Kết quả là một danh sách câu hỏi bạn đem vào buổi grooming — thay vì bị hỏi ngược, bạn chủ động.
Kỹ thuật "đối chất chéo"
Sau khi có danh sách vấn đề, đưa lại cho AI ở một vai khác:
Đây là danh sách vấn đề QA nêu. Đóng vai PM, với mỗi vấn đề hãy đánh giá:
- Mức độ ưu tiên (Chặn release / Nên xử lý / Có thể để sau)
- Nếu là "Chặn release", gợi ý hướng làm rõ.
Không tự quyết thay tôi, chỉ xếp hạng để tôi duyệt.
Bạn nhận về một bảng ưu tiên để rà nhanh, vẫn giữ quyền quyết định.
Các bước làm
- Hoàn thành bản PRD nháp (từ Bài 3).
- Chạy prompt "reviewer phản biện" để lấy danh sách vấn đề.
- Chạy prompt "xếp ưu tiên" để phân loại chặn/nên/để sau.
- Tự đánh giá lại danh sách — loại bỏ vấn đề không liên quan (AI đôi khi bịa case không tồn tại trong sản phẩm bạn).
- Đưa các vấn đề "chặn release" vào PRD dưới dạng câu hỏi mở hoặc yêu cầu bổ sung.
- Đem danh sách vào buổi grooming với dev/QA.
Checklist "soi thiếu sót" (tái dùng)
[ ] Trạng thái rỗng / không có dữ liệu
[ ] Lỗi mạng, timeout, thử lại
[ ] Hành vi khi thao tác đồng thời
[ ] Phân quyền: ai được làm gì
[ ] Giới hạn (số lượng tối đa, dung lượng, thời gian)
[ ] Trường hợp huỷ / hoàn tác
[ ] Ảnh hưởng dữ liệu cũ (migration)
[ ] Log, giám sát, cảnh báo
[ ] Quyền riêng tư & tuân thủ
[ ] Mọi chỉ số đều đo được
Sai lầm thường gặp
- Hỏi AI "ổn chưa" thay vì bắt nó phản biện. AI thiên về đồng thuận, sẽ khen tài liệu kém. Luôn giao vai kẻ phá bĩnh.
- Tin mọi edge case AI nêu là có thật. AI có thể bịa ra case không tồn tại trong ngữ cảnh sản phẩm (ảo giác). Lọc lại bằng hiểu biết của bạn.
- Dùng AI thay cho dev/QA thật. AI bổ trợ, không thay được người hiểu hệ thống thật sự. Vẫn phải grooming với đội.
- Đưa toàn bộ hệ thống nội bộ (tên service, cấu hình) vào prompt public. Rò rỉ kiến trúc nội bộ. Mô tả trừu tượng hoặc dùng công cụ được duyệt.