Vì sao tracking viết sau luôn thiếu
Kịch bản quen thuộc: tính năng ra mắt, hai tuần sau lãnh đạo hỏi "có hiệu quả không", data analyst mở kho dữ liệu và chỉ thấy sự kiện xem trang. Đội thêm tracking vội, chờ thêm hai tuần để có số, và số đó không so được với trước ra mắt vì không có mốc.
Tracking viết sau thiếu vì ba lý do:
- Kỹ sư đã đóng phần code; thêm sự kiện thành việc mới, phải xếp hàng sang sprint sau.
- Không ai còn nhớ câu hỏi nào cần trả lời, chỉ nhớ là "cần có số".
- Không có số trước ra mắt để so sánh, nên không biết thay đổi là do tính năng hay do mùa vụ.
Đi ngược từ câu hỏi, không từ màn hình
Thứ tự đúng là câu hỏi quyết định, rồi chỉ số, rồi sự kiện, rồi thuộc tính. Không phải "màn hình nào cũng gắn sự kiện bấm nút".
| Bước | Câu hỏi | Ví dụ |
|---|---|---|
| 1. Câu hỏi quyết định | Sau ra mắt, ta cần quyết định gì? | Có mở rộng cho toàn bộ tiệm không |
| 2. Chỉ số | Con số nào trả lời câu đó? | Tỉ lệ tiệm đặt đơn từ gợi ý |
| 3. Định nghĩa | Tử số, mẫu số, khoảng thời gian? | Tiệm có đơn từ gợi ý chia tiệm đã thấy gợi ý, theo tuần |
| 4. Sự kiện | Hành động nào sinh ra tử số và mẫu số? | suggestion_shown, order_submitted có thuộc tính source |
| 5. Thuộc tính | Cần cắt số liệu theo chiều nào? | Nhà phân phối, số món, tiệm mới hay cũ |
Ví dụ giả định: tracking plan cho Gợi ý đơn nhập
Tiếp tục ví dụ giả định Sỉ Nhanh.
PRD của Gợi ý đơn nhập có hai chỉ số chính và hai chỉ số bảo vệ (Bài 15): tỉ lệ dùng (mục tiêu 30% tiệm hoạt động), thời gian đặt đơn (từ 11 phút xuống dưới 5 phút); tỉ lệ đơn có món bị giảm hơn một nửa số lượng, và tỉ lệ hàng bị trả lại nhà phân phối.
| Sự kiện | Khi nào bắn | Thuộc tính chính | Phục vụ chỉ số |
|---|---|---|---|
suggestion_shown | Giỏ gợi ý hiện trên màn hình | store_id, distributor_id, item_count | Mẫu số của tỉ lệ dùng |
suggestion_item_qty_changed | Chủ tiệm sửa số lượng một món | item_id, qty_suggested, qty_final | Tỉ lệ đơn bị giảm mạnh số lượng |
suggestion_item_removed | Chủ tiệm xóa một món | item_id, position | Chất lượng gợi ý |
order_started | Mở màn hình tạo đơn | store_id, entry_point | Mốc bắt đầu đo thời gian |
order_submitted | Đặt đơn thành công | source, item_count, order_value | Tử số tỉ lệ dùng, thời gian đặt đơn |
Giữ sự kiện tưởng là thừa. Trong buổi review, suggestion_item_qty_changed suýt bị cắt vì "không phục vụ chỉ số chính". PM giữ lại vì nó là nguồn duy nhất của một chỉ số bảo vệ. Chính sự kiện này cho ra con số 22% trong báo cáo thí điểm ở Bài 63. Thiếu nó, đội chỉ thấy tỉ lệ dùng 38% rất đẹp và mở cho toàn bộ 4.200 tiệm ngay.
Thu mốc trước khi bật tính năng. order_started và order_submitted được gắn và chạy 2 tuần trước khi bật gợi ý. Nhờ vậy con số 11 phút mỗi đơn được đo bằng dữ liệu, không chỉ dựa vào phỏng vấn, và mức giảm xuống 5 phút có một mốc thật để so.
Tracking plan nằm ở đâu trong PRD
Đặt một mục "Đo lường" ngay sau mục Goals, gồm:
- Câu hỏi quyết định sau ra mắt, viết thành một câu.
- Chỉ số chính và chỉ số bảo vệ, mỗi chỉ số có tử số, mẫu số, khoảng thời gian.
- Bảng sự kiện như trên, mỗi dòng ghi rõ phục vụ chỉ số nào.
- Ngày bắt đầu thu mốc, và ai xem số vào ngày nào sau ra mắt.
- Cách kiểm thử tracking trước ra mắt.
Kiểm thử tracking trước ra mắt
Tracking là code, và code có lỗi. Danh sách kiểm tra tối thiểu:
- Mỗi hành động bắn đúng một lần, kể cả khi bấm hai lần hoặc mất mạng rồi gửi lại.
- Thuộc tính không rỗng và đúng kiểu dữ liệu.
- Đủ trên mọi nền tảng mà tính năng chạy.
- Data analyst chạy thử truy vấn của từng chỉ số trên dữ liệu môi trường thử và ra được con số.
| Việc | Người chịu trách nhiệm |
|---|---|
| Câu hỏi quyết định và chỉ số | PM |
| Định nghĩa chỉ số và truy vấn | Data analyst |
| Bảng sự kiện, tên, thuộc tính | PM và data analyst cùng viết |
| Gắn sự kiện vào code | Kỹ sư |
| Kiểm thử tracking | QA và data analyst |
Làm ngay
- Mở PRD gần nhất của bạn và viết một câu: "Sau ra mắt, ta cần quyết định..."
- Từ câu đó, viết chỉ số chính và ít nhất một chỉ số bảo vệ, có tử số, mẫu số, khoảng thời gian.
- Lập bảng sự kiện, mỗi sự kiện ghi rõ phục vụ chỉ số nào; bỏ sự kiện không phục vụ gì, thêm sự kiện cho chỉ số còn thiếu.
- Đối chiếu với hướng dẫn viết tracking plan và thêm "truy vấn chỉ số chạy được" vào tiêu chí nghiệm thu.