Đổi câu hỏi từ giành thị phần sang mở rộng thị trường
Trong đại dương đỏ, câu hỏi là "làm sao lấy khách của đối thủ". Khung này đổi câu hỏi thành "vì sao rất nhiều người chưa dùng loại sản phẩm này".
Nhóm chưa phải khách hàng thường lớn hơn nhiều so với toàn bộ thị trường hiện tại, và nhu cầu của họ ít bị tranh giành.
Ba tầng chưa phải khách hàng
Tầng 1 — Sắp rời đi. Họ đang dùng sản phẩm của ngành nhưng miễn cưỡng, và sẽ bỏ ngay khi có lựa chọn khác. Dễ tiếp cận nhất vì họ đã hiểu vấn đề. Câu hỏi: điều gì khiến họ chịu đựng thay vì hài lòng?
Tầng 2 — Từ chối. Họ đã xem xét ngành này và quyết định không dùng. Thường vì quá đắt, quá phức tạp, hoặc không hợp cách họ làm việc. Câu hỏi: họ đã từ chối vì lý do gì, và lý do đó có phải bất biến không?
Tầng 3 — Chưa từng nghĩ tới. Họ có vấn đề mà ngành giải quyết nhưng chưa bao giờ coi nó là loại vấn đề có thể mua giải pháp. Xa nhất nhưng lớn nhất. Câu hỏi: họ đang xử lý vấn đề này bằng cách gì hiện nay?
Tìm điểm chung, đừng chiều từng nhóm
Cám dỗ là thiết kế riêng cho từng tầng. Cách đúng là tìm điều mà cả ba tầng cùng muốn nhưng ngành chưa cung cấp. Thường đó là một trong ba thứ: đơn giản hơn nhiều, rẻ hơn nhiều, hoặc không cần thay đổi cách làm việc hiện tại.
Một yếu tố phục vụ được cả ba tầng là yếu tố đáng đưa vào ô "Tạo mới" của khung bốn hành động.
Ví dụ tư duy: phần mềm quản lý cho doanh nghiệp nhỏ
- Tầng 1: dùng một hệ thống lớn nhưng chỉ chạm tới 10 phần trăm tính năng và thấy phiền.
- Tầng 2: đã xem thử, thấy cần ba tháng triển khai và một người chuyên trách, nên bỏ.
- Tầng 3: chủ cửa hàng quản lý bằng sổ và trí nhớ, chưa từng nghĩ đây là thứ mua được.
Cẩn thận với lý do không thể đổi
Không phải mọi lý do từ chối đều gỡ được. Một số là ràng buộc thật: quy định pháp lý, hạ tầng thiếu, hoặc nhu cầu đơn giản là không tồn tại.
Phép thử: nếu bạn gỡ được rào cản này, có bằng chứng nào cho thấy họ sẽ dùng không? Nếu chỉ có suy luận logic mà không có bằng chứng hành vi, hãy đi tìm bằng chứng trước khi đặt cược.
Sai lầm thường gặp
- Chỉ nhìn khách hiện tại khi tìm cơ hội tăng trưởng.
- Thiết kế riêng cho từng tầng, làm sản phẩm phình ra.
- Giả định mọi rào cản đều gỡ được.
- Bỏ qua tầng 3 vì khó tiếp cận, dù đó thường là nhóm lớn nhất.
Checklist kết bài
- [ ] Tôi đã xác định cả ba tầng chưa phải khách hàng cho thị trường mình.
- [ ] Tôi tìm điểm chung giữa ba tầng thay vì chiều từng nhóm.
- [ ] Tôi phân biệt được rào cản gỡ được và ràng buộc thật.
- [ ] Tôi có bằng chứng hành vi, không chỉ suy luận logic.
Ba tầng — và tầng nào nên bắt đầu
| Tầng | Họ là ai | Câu hỏi | Độ dễ tiếp cận |
|---|---|---|---|
| 1 — Sắp rời đi | Đang dùng nhưng miễn cưỡng | Điều gì khiến họ chịu đựng thay vì hài lòng? | Dễ nhất — đã hiểu vấn đề |
| 2 — Từ chối | Đã xem xét và quyết định không dùng | Vì sao họ nói không? Quá đắt, quá phức tạp, không hợp cách làm? | Trung bình |
| 3 — Chưa từng nghĩ tới | Chưa bao giờ coi đây là lựa chọn | Họ đang giải quyết vấn đề này bằng cách nào khác? | Khó nhất, thị trường lớn nhất |
Cách tìm từng tầng
| Tầng | Tìm ở đâu |
|---|---|
| 1 | Khách hàng của đối thủ có đánh giá tiêu cực; khách hàng của bạn có mức dùng thấp |
| 2 | Danh sách khách đã từ chối — hỏi họ vì sao, đây là nguồn ít ai dùng |
| 3 | Người đang giải quyết cùng vấn đề bằng cách hoàn toàn khác (thủ công, thuê ngoài, không làm gì) |
Điểm chung của ba tầng
Tìm nhu cầu chung giữa cả ba tầng và khách hiện tại. Đó là chỗ đại dương xanh nằm — một yếu tố mà cả bốn nhóm đều quan tâm nhưng ngành chưa ai đầu tư vào.
Nếu bạn chỉ tìm được nhu cầu riêng của một tầng, bạn có một phân khúc mới, không phải một đại dương xanh. Điều đó vẫn có giá trị, chỉ là ở quy mô khác.
Làm ngay
Lấy danh sách 10 khách đã từ chối trong sáu tháng qua (tầng 2). Gọi cho ba người và hỏi đúng một câu: "Điều gì khiến anh/chị quyết định không dùng?" Ba câu trả lời đó thường chỉ ra một yếu tố ngành đang đầu tư sai chỗ. <!--/les-append-->