Ngày ra mắt là ngày bắt đầu đo
Hãy nhớ lại tính năng gần nhất đội bạn ra mắt. Có buổi demo, có tin nhắn chúc mừng trong nhóm chat, ticket được chuyển sang "Done", và tuần sau cả đội đã bắt tay vào việc tiếp theo. Bây giờ thử trả lời ba câu hỏi bằng số, không dùng cảm giác:
- Tính năng đó dành cho bao nhiêu người dùng?
- Trong số đó, bao nhiêu phần trăm đã thực sự dùng nó?
- Trong số đã dùng, bao nhiêu người vẫn còn dùng sau hai tháng?
Hệ quả là một tính năng sau ra mắt trở thành một khoản đầu tư không ai biết lãi hay lỗ, nhưng vẫn đều đặn tốn tiền mỗi tháng.
Một tính năng chưa được đánh giá tốn những gì
Chi phí xây dựng chỉ là phần nhìn thấy. Phần còn lại kéo dài suốt đời tính năng:
| Loại chi phí | Nó xuất hiện ở đâu | Vì sao dễ bị bỏ qua |
|---|---|---|
| Kiểm thử hồi quy | Mỗi lần phát hành, QA phải kiểm cả tính năng này | Được tính chung vào "thời gian test" |
| Hỗ trợ khách hàng | Ticket, cuộc gọi, hướng dẫn | Đội CS chịu, đội sản phẩm không thấy |
| Độ phức tạp giao diện | Thêm một nút, một mục menu cho tất cả mọi người | Không ai đo được sự rối |
| Onboarding kỹ sư mới | Thêm một khối code phải hiểu | Chi phí trải dài, không có hoá đơn |
| Chi phí cơ hội | Đội không làm việc khác vì đang vá tính năng này | Vô hình theo định nghĩa |
Đánh giá để làm gì: ba mục đích
Đánh giá tính năng không phải để chấm điểm đội hay tìm người có lỗi. Nó phục vụ ba mục đích rất thực dụng:
- Ra quyết định cho chính tính năng đó: giữ nguyên, cải tiến, định vị lại cho nhóm khác, hay khai tử. Bài 7 đi sâu vào bốn lựa chọn này.
- Phân bổ lại nguồn lực: một tính năng có giá trị thật nhưng ít người biết thường là cơ hội rẻ hơn mọi ý tưởng mới trong backlog.
- Học để ước tính tốt hơn: sau năm, sáu lần so sánh "dự kiến" với "thực tế", đội biết mình thường lạc quan bao nhiêu. Đó là thứ làm các đề xuất sau trở nên đáng tin với lãnh đạo.
Công ty đi cùng khoá học: Tiệm Số (giả định)
Để các con số trong chín bài nối được với nhau, khoá học dùng một công ty giả định từ đầu đến cuối. Tiệm Số là ứng dụng quản lý bán hàng cho tiệm tạp hoá, cửa hàng mỹ phẩm và shop nhỏ ở Việt Nam, có khoảng 48.000 tiệm hoạt động mỗi tháng, thu phí qua gói Pro. Chị Hạnh là PM phụ trách mảng vận hành tiệm; anh Tùng là BA làm việc với dữ liệu.
Trong sáu tháng qua, đội ra mắt sáu tính năng:
| Tính năng | Ra mắt | Mô tả ngắn |
|---|---|---|
| Nhắc nợ qua Zalo | 4 tháng trước | Ghi sổ nợ khách và gửi tin nhắc trả nợ |
| Báo cáo lãi lỗ cuối ngày | 5 tháng trước | Tự tổng hợp doanh thu, giá vốn, lãi trong ngày |
| Gợi ý đặt hàng nhà cung cấp | 4 tháng trước | Đề xuất số lượng nhập theo tốc độ bán |
| In tem mã vạch | 6 tháng trước | Tạo và in tem cho hàng tự đóng gói |
| Khách thân thiết | 5 tháng trước | Tích điểm theo số điện thoại khách |
| Chốt đơn livestream | 3 tháng trước | Nhận đơn từ bình luận livestream Facebook |
Ai làm việc này: PM, PO hay BA
| Vai trò | Phần việc chính |
|---|---|
| PM | Đặt mục tiêu trước ra mắt, chủ trì đánh giá, đề xuất quyết định, viết Feature Impact Review |
| PO | Đưa việc đo đếm vào backlog, thực thi cải tiến hoặc kế hoạch khai tử theo sprint |
| BA | Định nghĩa sự kiện cần ghi nhận, kiểm tra dữ liệu, dựng bảng giữ chân và scorecard |
Lịch đánh giá một tính năng
| Thời điểm | Việc cần làm |
|---|---|
| Trước ra mắt | Viết định nghĩa đối tượng và mục tiêu cho bốn lăng kính vào PRD |
| Tuần 1–2 | Kiểm tra sự kiện đã ghi đúng, số liệu khớp với thực tế |
| Tuần 6–12 | Đánh giá đầy đủ, ra quyết định, viết Feature Impact Review |
| Hằng quý | Đưa mọi tính năng vào chung một scorecard để so sánh |
Nếu muốn xem toàn cảnh kỹ năng mà khoá học này dạy, đọc kỹ năng đánh giá tác động tính năng.
Làm ngay
Liệt kê mọi tính năng đội bạn ra mắt trong sáu tháng qua thành một bảng giống bảng của Tiệm Số. Thêm một cột: "Có ai đánh giá chưa?". Đếm số dòng ghi "chưa". Con số đó là điểm xuất phát của bạn, và bạn sẽ dùng chính bảng này trong các bài sau.