Khi bạn nhận một đội mà không có roadmap
Các bài trước giả định bạn đã có chiến lược, có outcome, có đội quen làm việc với nhau. Thực tế của nhiều PM mới thì khác: bạn vào công ty hoặc nhận một đội mới, và thứ gọi là roadmap là một file Excel cũ, vài tin nhắn sếp gửi, cộng với những lời hứa sales đã nói với khách mà không ai ghi lại.
Phản xạ tự nhiên là viết ngay một roadmap đẹp trong tuần đầu để chứng tỏ năng lực. Đó thường là sai lầm. Roadmap viết trong tuần đầu dựa trên những gì bạn chưa biết, và khi nó sai, bạn mất uy tín đúng lúc bạn cần nhất. Ngược lại, chờ ba tháng mới có roadmap thì đội trôi theo yêu cầu của người nói to nhất.
Cách làm cân bằng: 30 ngày, ba bước, ra một roadmap v0 chỉ chứa những gì đủ chắc, rồi để nó lớn dần.
Roadmap ẩn luôn tồn tại
Không có đội nào thật sự "chưa có roadmap". Luôn có một roadmap ẩn: những việc đã được hứa, đang làm dở, hoặc bị ràng buộc bởi hợp đồng. Việc đầu tiên của PM mới là làm nó hiện ra.
| Nguồn | Hỏi ai | Câu hỏi đáng hỏi |
|---|---|---|
| Chiến lược | Sếp trực tiếp, CEO | Năm nay công ty phải thắng ở đâu, đội này đóng góp gì |
| Chỉ số | Data, sếp | Con số nào đang xấu đi, con số nào sếp nhìn hằng tuần |
| Lời hứa với khách | Sales, CSKH | Đã hứa gì với ai, có ngày không, có trong hợp đồng không |
| Việc đang dở | Tech lead, đội | Việc gì đang chạy, bỏ thì mất bao nhiêu công |
| Nợ kỹ thuật | Tech lead | Thứ gì có thể sập trong 6 tháng tới |
| Tiếng nói khách hàng | CSKH, phỏng vấn | Năm lý do khách phàn nàn hoặc rời đi nhiều nhất |
Ba bước trong 30 ngày
flowchart TD
A[Tuần 1-2 nghe và kiểm kê] --> B[Tuần 3 tìm vấn đề lớn nhất]
B --> C[Tuần 4 roadmap v0 chỉ có Now]
C --> D[Tuần 5-8 thêm Next và Later]
D --> E[Rà lại cùng sếp và đội]Tuần 1-2, nghe và kiểm kê. Gặp từng người trong bảng trên, ghi mọi cam kết vào một danh sách duy nhất, kèm công ước tính. Chưa hứa gì mới. Câu bạn nói nhiều nhất là "em ghi lại, cuối tháng em quay lại với anh chị".
Tuần 3, tìm vấn đề lớn nhất. Từ chỉ số và tiếng nói khách hàng, chọn một đến hai vấn đề đáng giải nhất. PM mới hay muốn sửa mọi thứ cùng lúc. Chọn ít để có kết quả sớm.
Tuần 4, roadmap v0. Chỉ có cột Now: các cam kết bắt buộc giữ, cộng một đến hai outcome bạn đã chọn. Next và Later để trống có chủ đích, ghi rõ "sẽ bổ sung sau tuần 8".
Ví dụ, PM mới ở BếpNhà
Linh vào BếpNhà (công ty giả định từ Bài 11) và nhận đội "Quán mới" gồm 6 kỹ sư, tức 6 x 12 = 72 tuần-người mỗi quý. Đội phụ trách việc quán đăng ký và dùng thử.
Sau hai tuần kiểm kê, Linh tìm ra roadmap ẩn:
| Cam kết ẩn | Ai hứa | Công ước tính | Quyết định |
|---|---|---|---|
| Xuất hóa đơn điện tử theo quy định mới | Pháp chế, có hạn luật | 14 tuần-người | Giữ, bắt buộc |
| Mẫu thực đơn cho chuỗi trà sữa đã ký | Sales, có trong hợp đồng | 10 tuần-người | Giữ, thu hẹp phạm vi |
| Đổi giao diện màn đăng ký | Sếp cũ, chưa ai bắt đầu | 6 tuần-người | Hoãn, chưa có vấn đề rõ |
| Tổng phải giữ quý này | Hai cam kết đầu | 24 tuần-người | Trừ khỏi năng lực quý |
Roadmap đó ngắn đến mức trông sơ sài. Nhưng mọi dòng trên nó đều đúng, và sếp thấy ngay Linh đã tìm ra 24 tuần-người cam kết mà trước đó không ai cộng lại.
Đến tuần 8, khi đã có số liệu hai tuần đầu của outcome máy in, Linh mới thêm cột Next (giảm số quán bỏ dở ở bước nhập thực đơn) và cột Later (cho quán tự chuyển dữ liệu từ phần mềm cũ). Cả hai đều có lý do đi kèm, và đều đến từ điều đội đã học, không phải từ đoán.
Ba câu hỏi để kiểm tra roadmap v0
Trước khi gửi roadmap v0 cho sếp, tự hỏi:
- Mỗi cam kết trên đó có tên người yêu cầu và công ước tính chưa?
- Outcome mới có một con số hiện tại và một con số mục tiêu chưa?
- Ai đó đọc xong có biết đội không làm gì trong quý này không?
Những điều PM mới hay làm sai
| Sai lầm | Vì sao hại | Thay bằng |
|---|---|---|
| Viết roadmap đầy đủ trong tuần đầu | Dựa trên giả định, sai sớm mất uy tín | Roadmap v0 chỉ có Now ở tuần 4 |
| Hủy mọi cam kết cũ để làm lại | Sales và khách mất niềm tin vào cả đội | Giữ cam kết bắt buộc, thu hẹp phạm vi |
| Nhận mọi yêu cầu để lấy lòng | Roadmap thành danh sách nguyện vọng | "Em ghi lại, cuối tháng quay lại" |
| Chỉ nghe sếp, không nghe đội | Bỏ sót nợ kỹ thuật và việc đang dở | Gặp tech lead ngay tuần đầu |
Làm ngay
- Kẻ bảng sáu nguồn ở trên và điền tên người bạn cần gặp cho mỗi nguồn.
- Liệt kê mọi cam kết bạn biết của đội, kèm công ước tính và nhãn "bắt buộc", "thu hẹp được" hoặc "hoãn được".
- Lấy năng lực quý trừ cam kết bắt buộc. Con số còn lại là không gian thật của bạn.
- Viết roadmap v0 chỉ có cột Now bằng mẫu Now, Next, Later, và hẹn ngày bổ sung Next, Later.